تبلیغات
شهر خوبان - سالروز قیام خونین مردم مشهد در دهم دی ماه 57
 
شهر خوبان
سالروز قیام خونین مردم مشهد در دهم دی ماه 57

10 دی سالروز حماسه خونین مردم مشهد در سال 57

مقام معظم رهبری «... آن روز، روز عجیبی بود. خبرهایی که می رسید، نشان دهنده کمال وحشیگری و جنایت دستگاه بود. از جمله خبرها این بود که ماشینهای ارتشی در خیابانها راه افتادند و هر جا صف نفت یا صف نان، که آن روزها زیاد دیده می شد، می بینند به رگبار می بندند. عده ای از زنان و مردان، بچه و کوچک و بزرگ را در میان صفها به رگبار بسته اند که بعضی شهید و مجروح شدند. در چهارراه نادری ] چهارراه شهدا [ و خیابانهای اطراف حملات سختی انجام شد. در جاهای مختلف شهر، همین طور برخورد با مردم انجام گرفت و هر کجا اجتماعی دیده می شد، با حرکت مسلحانه و بسیار خشن با مردم رفتار می کردند...» 

1366/10/10 - به نقل از یکشنبه خونین مشهد/ مرکز اسناد انقلاب اسلامی) 

نهم ودهم دی ماه 1357 ، از روزهای خونین و فراموش ناشدنی در تاریخ تحولات اجتماعی مشهد است؛ زیرا دهها نفر از مبارزان مسلمان توسط نیروهای رژیم پهلوی به خاک و خون کشیده شدند. این واقعه بازتاب گسترده ای در خارج و داخل ایران داشت و ضربه های سختی به بدنه پیکر نیمه جان رژیم منحوس پهلوی گذارد.
اتفاقهای عصر نهم دی ماه که پس از پایان راهپیمایی صبح روز نهم و شهادت تنی چند از مردم رخ داد، باعث شد تا «یکشنبه خونین مشهد» در تاریخ مبارزات مردم شکل گیرد.
 
صبحگاه ارتش در مشهد و پیامدهای آن 
 
فرماندهان لشکر 77 خراسان در راستای دستورهای تیمسار اویسی مبنی بر کشتار فراگیر در سطح شهر مشهد، اقدام به سازماندهی ارتش می نمایند. 
بر همین اساس، در مراسم صبحگاه ارتش، برای تحریک احساسات سربازان و درجه داران، اجساد ساواکی ها و مأموران را که شب گذشته به قتل رسیده بودند، به نمایش گذاشتند و بدین وسیله آنان را وادار کردند تا مردم را، در کوچه ها و خیابانها قتل عام کنند و با ایجاد رعب و وحشت، جلو قیام گسترده مردم را بگیرند. 
 
کشتار در خیابانهای مشهد 
 
مردم مشهد در روز یکشنبه، بی خبر از تصمیم نظامیان برای کشتار آنها، مانند روزهای قبل به خیابان آمدند. چنانکه گفته شد، نظامیان رژیم مصمم به انتقام گیری از مردم به خاطر تظاهرات روز پیشین بودند. 
اتومبیلها نیز در خیابانهای شهر مشهد از خطر تانکهای ارتش در امان نماندند. اگر کسی با وسایل نقلیه شخصی خود برای انجام کاری از خیابانها و کوچه های شهر عبور می کرد، مورد هدف گلوله قرار می گرفت.
 
تانکها در جلو قرار داشتند، نفربرها پشت سر و نعش کش ها به دنبالشان پیش می رفتند. به محض اینکه از پادگان خارج شدند، آتش گشودند، هر که را در خیابان و کوچه دیدند، به رگبار بستند و هیچ کس از گلوله دژخیمان در امان نماند.» (خاطرات حجةالاسلام سید محمد کاشف حسینی، آرشیو مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ش. ب 13970 ) 
 
تصرف ساختمان نیروی پایداری 
 
در این روز، عده ای از مردم به عنوان اعتراض به جنایتهای روز گذشته و کسب تکلیف و ادامه مبارزه، در اطراف بیت علما و روحانیون تجمع کرده بودند و بتدریج بر تعداد اجتماع کنندگان اضافه می شد و به این صورت در چهارراه شهدا، جمعیتی انبوه گرد آمده بودند. 
تیراندازی مأموران از داخل ساختمان نیروی پایداری (نیروی پایداری در یازدهم خرداد ماه 1316 ه. ش به فرمان محمدرضا پهلوی تأسیس شد. عنوان نیروی پایداری همان سازمان مقاومت ملی سابق بود. هدف از تأسیس آن در ظاهر آشنایی همه ملت ایران با روشها و راه های جدید دفاع از خانه و کاشانه خود و در واقع ابزاری بود برای سرکوبی مخالفان رژیم شاهنشاهی؛ به همین دلیل در دهم دی ماه 1357 جمع زیادی از مردم در مقابله با نیروهای این سازمان، به شهادت می رسند.) و استقامت مردم برای تصرف آن پایگاه، آن جا را به میدان نبرد، مبدل ساخته بود. 
گروهی از مردم به سوی هتل مجاور- هتل امیر- و گروهی دیگر بر پشت بام مسجد کرامت رفته و از آن جا قصد ورود به ساختمان نیروی پایداری را داشتند و سربازان ویژه نیز از داخل، مردم را به رگبار می بستند. 
در همین زمان، سرسپردگان رژیم به همراه تانکها و نفربرها به فرماندهی سرهنگ فریدونی و با دستور سرتیپ خسروداد که به عنوان معاون فرماندار نظامی به مشهد آمده بود، از پادگان حرکت کرده و ضمن تیراندازی در خیابانها و معابر عمومی، حدود ساعت یازده به خیابان شیرازی می رسند و به کمک سربازان نیروی پایداری می شتابند. 
روزنامه آفتاب شرق، 1358/11/18 این خبر را در روزنامه می نویسد که: «در خبر آمده است روز گذشته یک طیاره ارتشی، عده ای از سربازان کلاه سبز دست پروردگان خسروداد- قهرمان حمله به خانه آیة ا... شریعتمداری در قم- را به مشهد ] آورده است [ تا با همکاری مأموران ساواک با لباس شخصی در اتومبیلهای سواری قوای نظامی را تقویت کنند و مردم را به گلوله ببندند تا یزدگردی، فرماندار نظامی مشهد و حومه بتواند به دست آنها مسؤولیت قتل عام مردم را به عهده بگیرد.» 
در جریان درگیری نیروی پایداری با عده ای انقلابیون، نظامیان مستقر در نیروی پایداری از مرکز فرماندهی تقاضای کمک می کنند. 
سرتیپ خسروداد- معاون فرمانداری نظامی مشهد- بر اساس تقاضای آنها، گروه ویژه ای به فرماندهی سرهنگ فریدونی برای سرکوب مردم اطراف نیروی پایداری و کمک به نیروهای مستقر آن سازمان، اعزام می کند. این گروه همانند دیگر گروه های نظامی، در مسیر راه مردم کوچه و خیابان را به رگبار بسته و چند نفر را به شهادت می رسانند. بالاخره نیروی پایداری پس از چندین ساعت درگیری به تصرف مردم درآمد. در نتیجه، تزلزلی دیگر در ارکان رژیم سست شده پهلوی به وجود آمد و حرکت مردمی را گامی به جلوتر راند. 
 
دستگیری و بازداشت مردم 
 
نیروهای نظامی رژیم در این روز، علاوه بر اینکه مردم مشهد را مورد هدف رگبار سلاحهای سبک و سنگین خویش قرار دادند، گروه زیادی را هم بازداشت کردند. بیشتر دستگیرشدگان از کسانی بودند که آن روز، نزدیک چهارراه شهدا، جلو منزل آیة ا... سیدعبدا... شیرازی، مسجد کرامت، مقابل نیروی پایداری و کوچه های اطراف آن اجتماع کرده یا در حال عبور از این مکانها بودند. 
 
مسجد کرامت در معرض تهاجم تانک ها 
 
مسجد کرامت واقع در چهارراه شهدا در دوران مبارزات ملت مسلمان مشهد، مرکز و ستاد عملیاتی تظاهرات و راه پیمایی ها و رهبران انقلاب اسلامی بود. در این روز- یکشنبه خونین- به دلیل اجتماع مردم و به تصور اینکه رهبران نهضت در این پایگاه مستقرند، نیروهای نظامی به مسجد و مردم اطراف تعرض می کنند و تعدادی از آنان را در این مکان، شهید و مجروح می سازند.
حضرت آیة ا... خامنه ای درباره موقعیت و وضعیت این مرکز، می گوید: «صبح دهم دی ماه که می خواستیم به مسجد کرامت برویم، به ما گفتند صبر کنید، ببینیم حول و حوش مسجد چه خبر است؛ برای ارزیابی درست تر، یک نفر را فرستادیم، بعد از مدتی برگشت و گفت آن جا غوغایی است، ماشینهای ارتشی به میزان زیادی سر چهارراه نادری (شهدا) که محل مسجد کرامت است، جمع شده اند. ] در دوران انقلاب [ چهارراه نادری (شهدا) حد و مرز حضور پلیس و ارتش بود. 
از چهارراه نادری به طرف حرم مطهر، معمولاً ارتش یا پلیس هیچ وقت حضور پیدا نمی کرد. در ایام اوج مبارزه، آن جا خط قرمز بود و دیگر نمی توانستند به این طرف ] حرم [ بیایند و واقعاً اگر می آمدند، برایشان خطر جانی داشت. در این قسمت خیابان ] به طرف حرم [ دائماً مردم در رفت و آمد بودند. شعار، گردهمایی و سخنرانی رواج داشت و اصلاً از حوزه مأموریت و دخالت دستگاه خارج بود. 
شنیدیم ماشینهای ارتشی و تانکها را در همین منطقه مستقر کرده اند و هیچ کس هم نیست و هر کس هم پیدا شود، او را می زنند. کسی را نمی گرفتند، فقط افراد را می زدند. عده ای در مسجد کرامت بودند و بالاخره از مسجد کرامت در خیابان شاه رضا آن روز- آزادی فعلی- که محل استقرار نیروهای دولتی به اصطلاح مقاومت ملی یا پایداری بود، عده ای از جوانها، بالای پشت بام آن جا و عده ای هم پشت بام مسجد کرامت بودند. اول صبح در اطراف مسجد در خیابان ] نادری [ یک اجتماع مختصری تشکیل شده بود که عمال رژیم آنها را به رگبار می بندند و بعد هم با وحشیگری تمام حمله می کنند و عده ای را در همان جا به شهادت می رسانند.... در این وضعیت به ما گفتند مصلحت نیست به مسجد کرامت برویم و همین طور هم بود. اگر می رفتیم، مطمئناً خطر جانی در پیش بود و کارها متوقف می ماند. 
سرانجام آن روز را تا شب در منزل ماندیم. روزی عجیب بود و خبرهایی که می رسید، نشان دهنده کمال وحشیگری و خباثت دستگاه بود. از جمله خبرها، این بود که ماشینهای ارتشی در خیابانها راه می افتند و هر جا صف نفت یا صف نان را- که آن روزها زیاد دیده می شد- می بینند، به رگبار می بندند و می روند. عده ای از مرد و زن، بچه و بزرگ را در میان صف ها به رگبار بسته که بعضی شهید و مجروح شدند. 
در چهارراه نادری و خیابانهای اطراف هم، حملات سختی شد». (روزنامه قدس، 1366/10/10 - به نقل از یکشنبه خونین مشهد/ مرکز اسناد انقلاب اسلامی) 
 
وقایع اطراف منزل آیة ا... سید عبدا... شیرازی 
 
منزل آیة ا... سید عبدا... شیرازی- که در آن زمان از مراجع معروف و شناخته شده ای بود- یکی از پایگاه های انقلابیون به حساب می آمد و بر همین اساس، عصر آن روز- یکشنبه خونین- مردم برای اطلاع یافتن از اوضاع پیش آمده، در چهارراه شهدا- نادری سابق- و اطراف منزل آیة ا... سید عبدا... شیرازی حضور می یابند. (ر. ک. به: سند شماره 14 از مجموعه حاضر) مأموران رژیم برای پراکنده ساختن مردم به آن جا یورش می برند که بر اثر این تهاجم، گروهی را مجروح و شهید می کنند. 



نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی